Expo SMAK: The Absence of Mark Manders

Sinds het einde van de jaren 1980 maakt Mark Manders sculpturale installaties die allemaal als fragmenten van een zelfportret in de vorm van imaginaire ruimtes kunnen bekeken worden. Zijn ‘Self Portrait as a building’ is op te vatten binnen dit idee van het zelfportret als gebouw, als poging om het eigen menselijke bestaan en zijn eigen biografische herinneringen en gevoelens te vertalen naar woordeloze, associatieve herinneringsruimtes of installaties. Het gaat in de deze installaties steeds om een paradoxaal evenwicht: de constructie van een zelfportret dat zich slechts kan tonen in een meer universele beeldtaal, die het hyperpersoonlijke overstijgt. Schoorstenen, gemetselde muren, meer dan levensgrote ratten, stoelen, kranten en kleine persoonlijke voorwerpen vormen samen een soort van ‘still lives with broken moments’. Manders zoekt in zijn werk dat punt op waarop het radicaal persoonlijke aspect van zijn bijna altijd handgemaakte sculpturen helemaal tot zichzelf komt, maar tegelijkertijd, als een radicaal zelfportret, ook een meer algemene betekenis krijgt.

Manders heeft met zijn recente deelname aan de 24ste Biënnale van São Paulo (1998), de Biënnale in Venetië (2001) en Documenta 11 in Kassel (2002) een zeer markante en autonome plaats verworven in de internationale wereld van de sculpturaal werkende kunstenaars. Voor zijn tot dusver meestal omvangrijke expositiereeks heeft Mark Manders nieuwe sleutelinstallaties ontwikkeld die in combinatie met het werk uit de periode 1999 – 2007 een beeld schetsen van het oeuvre tot dusver. Ook zijn er een aantal oudere installaties te zien zijn die nog nooit eerder geëxposeerd werden. Het SMAK is voor deze presentatie een samenwerking aangegaan met De Kunstverein Hannover, de Bergen Kunsthall en het Kunsthaus Zürich. Er is intensief samengewerkt met Mark Manders, Roger Willems (Roma Publications) en de Mondriaan Stichting.

Een bezoek aan het SMAK kan zeer divers zijn. Ben je tussen 4 en 12 jaar oud (polkadot), tussen 12 en 18 jaar (pixel) of behoor je tot de groep 18+? Kom je in groep en wens je een inspirerende toer te volgen? Neem dan contact op met Esther Ooms en boek op voorhand een gids. Honger of dorst? Neem plaats in het museumcafé, uitgebaat door Grade. Daar kan je in een aangenaam kader genieten van een koffie, ontbijt, lunch of een tussendoortje. reservaties.smak@gent.be

Het SMAK is open van 10 tot 18 uur, sluitingsdag is maandag (tenzij dit een feestdag is). Toegang: 6 euro individueel bezoek, 4 euro voor groepen vanaf 15 personen en reductiehouders. Het museum kent een uitgebreide reeks kortingen toe op de normale toegangsprijs. Jongeren tot 26 jaar: 1 euro, kinderen onder de 12 jaar, personen met een handicap en begeleiders van groepen: gratis. Elke zondagochtend is het museum gratis toegankelijk voor Gentenaars. Link www.smak.be en www.markmanders.org

Tweede [Kick!] ruimte voor Maria Middelares

Donderdagavond openden Philippe Van Cauteren en Dr. Marianne Devogele een tweede [Kick!] ruimte in de campus Sint-Jozef te Gentbrugge. [Kick!] staat voor Kanker In(spireert) Cultuur en Kunst en is een samenwerkingsproject tussen de Dienst Oncologie van het AZ Maria Middelares en het SMAK. Het project gaat uit van de mogelijke therapeutische waarde van kunst: kunst als medicijn. De medische wetenschap en de hedendaagse beeldende kunst, twee disciplines die voortdurend in ontwikkeling zijn, zoeken elkaar op en gaan een samenwerking aan. SMAK directeur Philippe Van Cauteren: “Aan de ene kant is de ontmoeting tussen de patiënt en de arts. Dat gebeurt in speciaal ingerichte ruimte die door de fotografe Clara Hermans ingericht werd”. De kunstenares moest rekening houden met ruimte: de gesprekken tussen arts en patiënt gebeuren in een oude operatiekamer. Anderzijds is de ruimte ook de bewaarplaats voor de [Kick!] koffer. Dit is een plexi koffer waar een aantal kunstvoorwerpen in bewaard worden.

Clara Hermans is vooral actief als theaterfotografe. Voor deze opdracht vroeg zij zich af wat mensen doen als ze ziek zijn. Ze staan stil, blikken terug en halen herinneringen op. Als fotografe dook ze in haar persoonlijk beeldarchief, op zoek naar beelden die speels zijn en een pretentieloze schoonheid in zich dragen. De serie beging met een foto die Clara Hermans nam met een camera die ze kreeg toen ze zes jaar oud was. Clara Hermans: “Het werk gaat over tijd en raakt de essentie van de fotografie. Een foto is een bevroren moment van een bepaalde plaats in de voltooide tijd”. Het kost ook tijd om het gehele werk te beschouwen, maar elke foto heeft zijn verborgen waarde. Het kleine formaat van de foto’s vraagt een één op één verhouding tussen de toeschouwer (de patiënt) en de foto. Een verhouding die te vergelijken is met het intieme gesprek tussen twee personen in de ruimte.

Het project bestaat ook uit een plexi koffer waarin speciaal geconcipieerde multipels van 28 internationale kunstenaars worden samengebracht. In de koffer zit een lijst met de deelnemende kunstenaars. De namen van deze kunstenaars zijn echter niet gelinkt aan de kunstwerken: het accent ligt op het werk zelf en niet op de naam van de kunstenaar die het gemaakt heeft. Indien hij het wenst kan de patiënt gedurende zijn behandeling een koffer ontlenen en meenemen naar huis. Het is belangrijk dat de patiënt op eigen tempo de inhoud va de koffer ontdekt. Natuurlijk geneest de koffer niet, maar mogelijks verrijkt hij de geest door het aanreiken van nieuwe ervaringen. De mensen rond het project zijn ervan overtuigd dat kunst de hoop en de verbeelding aanmoedigt, elementen in het genezingsproces. De [Kick!] koffer is in elk geval een rustpunt, iets waar mensen mee bezig zijn. Op die manier kan de koffer een beetje rust of verpozing brengen.

Guido Van Peeterssen.

Nieuw zakelijk leider voor het SMAK

Philippe Vandenweghe wordt de nieuwe zakelijke leider van het SMAK. Hij verdiende zijn sporen in Kunstencentrum Vooruit, aanvankelijk als marketingverantwoordelijke en daarna als zakelijk leider. In 2006 werd hij zakelijk directeur bij CultuurNet Vlaanderen en vanaf januari 2009 verwacht men hem in het SMAK dat afgelopen boekjaar afsloot met een flink deficit. De voorbije maanden werden dan ook alle zeilen bijgezet om van het SMAK over een periode van 3 jaar terug een financieel gezonde instelling te maken. De Raad van Bestuur van het SMAK ontwikkelde een aantal stappen op basis van een aanbevelingsrapport dat in het voorjaar werd opgesteld. De aanbevelingen waren vooral van financieel, budgettaire aard, organisatie en management en niet in het minst de profielomschrijving van een nieuw aan te werven zakelijk leider. Voorzitter Lieven Decaluwe is dan ook verheugd dat de juiste persoon op vrij korte termijn te vinden.

Philippe Vandenweghe zal op 1 januari 2009 in dienst treden. De zakelijke leider zal opereren onder de algemene leiding van algemeen directeur Philippe van Cauteren en is samen met hem verantwoordelijk voor de operationele leiding. De zakelijke leider draagt de eindverantwoordelijkheid over het financiële beleid, het personeelsbeleid, organisatie en interne communicatie. De dynamiek van het SMAK heeft na de moeilijker periode dit voorjaar en ondanks de noodzakelijke besparing, een nieuw elan gekregen onder dankzij een grote inzet van de ploeg onder leiding van Philippe van Cauteren.

Na een fel gesmaakte collectietentoonstelling, opent het museum op vrijdag 17 oktober de deuren voor haar nieuwe tentoonstellingen met Werner Mannaers, Faux Jumeaux, Rinus Van de Velde en Coming People. Er staan in de volgende maanden nog een heleboel activiteiten en tentoonstellingsprojecten op het programma. Maar ook op lange termijn heeft het S.M.A.K. grootse plannen zoals de noodzakelijke uitbreiding van het tentoonstellingsvolume, de realisatie van het museumplein dat het Museum voor Schone Kunsten (MSK) moet verbinden met het SMAK én TRACK, de grootscheepse opvolger van Over the Edges. Link: www.smak.be